نمىشوند بلكه به مقتضاى « وعده وصل چون شود نزديك آتش عشق تيزتر گردد » وصول به هدف را در برابر خويش مىبينند و كوشششان براى مبارزه با فساد و يا حفظ خويشتن با شوق و عشق زيادترى تعقيب مىگردد . از مجموع بحثهاى گذشته چنين نتيجه مىگيريم كه اثر تخديرى انتظار تنها در صورتى است كه مفهوم آن مسخ يا تحريف شود - همانگونه كه جمعى از مخالفان ، تحريفش كرده‌اند و جمعى از موافقان مسخش - اما اگر به مفهوم واقعى در جامعه و فرد پياده شود يك عامل مهم تربيت و خود سازى و تحرك و اميد خواهد بود . از جمله مدارك روشنى كه اين موضوع را تاييد مىكند اين است كه در ذيل آيه ( وَعَدَ اللَّه الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الأَرْضِ . . . ) « خداوند به آنها كه ايمان دارند و عمل صالح انجام مىدهند وعده داده است كه حكومت روى زمين را در اختيارشان بگذارد » از پيشوايان بزرگ اسلام نقل شده است كه منظور از اين آيه « هو القائم و اصحابه » : « مهدى و ياران او هستند » ( 1 ) . و در حديث ديگرى مىخوانيم : ( نزلت فى المهدى ) : « اين آيه در باره مهدى ع نازل شده است » . در اين آيه مهدى و يارانش به عنوان ( الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ ) « آنها كه ايمان و عمل صالحى دارند » معرفى مىشده‌اند ، بنا بر اين تحقق اين انقلاب جهانى بدون يك ايمان مستحكم كه هر گونه ضعف و زبونى و ناتوانى را دور سازد ، و بدون اعمال صالحى كه راه را براى اصلاح جهان بگشايد امكانپذير نيست . و آنها كه در انتظار چنين برنامه اى هستند هم بايد سطح آگاهى و ايمان خود را

--> 1 - بحار الانوار قديم جلد 13 صفحه 14 .